عوارض رادیوتراپی و راه های مقابله با آن

عوارض رادیوتراپی و راه های مقابله با آن

آنچه می خوانید...

رادیوتراپی یکی از بهترین و موثرترین روش هایی است که برای درمان انواع مختلف سرطان به کار گرفته می شود افرادی که از این روش درمانی استفاده می کنند در بیشتر موارد با عوارض مختلفی روبرو خواهند شد. البته بروز عوارض رادیوتراپی برای هر فرد متفاوت است و می تواند به عوامل مختلفی بستگی داشت باشد. از مهم ترین آن ها می توان به میزان سلامت عمومی بدن، دوز پرتو درمانی، نوع سرطان و بیماری، محل استفاده از رادیوتراپی و … اشاره کرد، در مواردی دیده شده، که بیمار هیچ گونه عارضه ای را نداشته است.  

اگر سرطان بیمار در حد پیشرفته ای باشد، پزشک مجبور است از دوزهای بالای پرتو درمانی استفاده کند. در نتیجه ممکن است به بافت ها و سلول های بدن آسیب وارد شود. البته در حال حاضر با تحقیقات گسترده ای که در این زمینه انجام شده است، راه های مختلفی برای مقابل با عوارض رادیوتراپی به وجود آمده است که منجر به کاهش آن می شود.

مهم ترین عوارض رادیوتراپی

رادیوتراپی یکی از روش های درمانی موضعی به شمار می رود. به طور مثال اگر شما رادیوتراپی را روی قسمت سر خود انجام دهید، تنها در ناحیه ی سر نیز شاهد عوارض آن خواهید بود. از جمله عوارض آن شامل ریزش مو می باشد پس باید اشاره کنیم که با این وجود برای بیان عوارض شایع رادیوتراپی باید به ناحیه ی مورد نظر دقت شود.

رادیوتراپی سر و گردن

اگر هدف رادیوتراپی سر و گردن باشد، ممکن است عوارض رادیوتراپی برای فرد شامل موارد زیر باشد:

  • خشکی دهان
  • ریزش مو
  • ایجاد زخم در لثه و دهان
  • سفتی در فک
  • ایجاد مشکل در بلعیدن
  • احساس حالت تهوع
  • پوسیدگی دندان
  • ایجاد التهاب و تورم و ….

تمامی موارد گفته شده از مهم ترین عوارضی است که ممکن است از جمله عوارض رادیوتراپی سرو و گردن باشد.

رادیوتراپی قفسه سینه

اگر هدف رادیوتراپی قفسه ی سینه ی بیمار باشد، ممکن است انجام آن برای فرد عوارضی را به همراه داشته باشد.

ایجاد تنگی نفس، احساس سفتی در شانه، ایجاد مشکل در بلعیدن، احساس درد در پستان، تب و سرفه، ایجاد زخم در ریه، احساس پری در قسمت سینه و …. از جمله عوارض رایج رادیوتراپی قفسه سینه  محسوب می شود.

یکی از نکاتی که باید به آن توجه داشته باشید این است که این عوارض ممکن است در افراد بعد از گذشت چند هفته یا چند ماه رخ دهد.

رادیوتراپی لگن

رادیوتراپی و پرتو درمانی در برخی از موارد برای قسمت لگن استفاده می شود از مهم ترین عوارض رادیوتراپی می توان به موارد زیر اشاره کرد.

  • خونریزی از رکتوم
  • تحریک مثانه
  • اسهال
  • ایجاد مشکلات جنسی در آقایان
  • بروز نشانه های یائسگی در زنان
  • احساس سوزش در واژن خانم ها
  • تغییر در چرخه ی عادت ماهیانه
  • اختلال در نعوظ
  • کاهش تعداد اسپرم در مردان
  • خارش در واژن
  • خشکی واژن
  • ایجاد ناباروری در خانم ها و آقایان
  • بی اختیاری در ادرار

نکته: ایجاد ناباروری در مردان و زنان از عوارضی است که به صورت نادر برای افراد به وجود می آید. در نتیجه نباید نگرانی زیادی در مورد آن داشته باشید.

رادیوتراپی شکم و معده

برخی از افراد باید رادیوتراپی را برای قسمت شکم و معده ی خود انجام دهند. که می تواند عوارضی را به همراه داشته باشد، از مهم ترین عوارض رادیوتراپی شکم و لگن شامل:

ایجاد اسهال و شل شدگی در مدفوع

از دست دادن اشتها

گرفتگی روده، استفراغ

تهوع

عوارض مربوط به شکم و معده می تواند با تغییر رژیم غذایی و استفاده از دارو درمان و به مرور زمان از بین رود. در نتیجه نباید نگرانی در مورد آن ها داشته باشید.

راه های مقابله با عوارض رادیوتراپی

برای کاهش عوارض رادیوتراپی و پرتو درمانی روش های مختلفی وجود دارد. شناخت و استفاده از راه های مقابله با عوارض رادیوتراپی، باعث می شود که افراد سریع تر از شر این عوارض خلاص شوند.

  • اگر بعد از انجام رادیوتراپی دچار خستگی بعد از درمان شدید، برای مقابله با آن فعالیت های خود را کاهش دهید و زمان های بیشتری را به استراحت بپردازید  همچنین برای کارهای خود از خانواده کمک بگیرید. در نتیجه شما به مرور زمان انرژی لازم را برای انجام فعالیت های روزمره خود را به دست خواهید آورد.
  • اگر بعد از رادیوتراپی دچار بی اشتهایی شدید، حتما اطاع دهید تا غذا های مورد علاقه ی شما را درست کنند. در این صورت می توانید غذای بیشتری را نوش جان کنید. علاوه بر آن باید تعداد دفعات غذا خوردن خود را زیاد کنید و در هر مرتبه غذای کمتری بخورید. در کنار این موارد می توانید از پزشک خود کمک بگیرید و از مکمل های غذایی استفاده کنید.
  • اگر دچار حالت تهوع هستید، باید برخی از غذا ها را کنار بگذارید. به طور مثال باید غذا های سنگین، خیلی شیرین، خیلی شور، خیلی چرب و …. را کنار بگذارید. در این صورت حالت تهوع شما کاهش می یابد. اگر این حس در بدن شما زیاد است بخوابید. خوابیدن کمک می کند که حس تهوع شما از بین برود.
  • اگر بعد از رادیوتراپی دچار عوارض پوستی شدید، باید برای مقابله با آن روش های مختلفی را انجام دهید. که شامل موارد زیر می شود.

1- باید روزی چند دفعه بدن خود را چک کنید و اجازه ندهید که آفتاب به صورت مستقیم به محل مورد نظر برخورد کند.

2- بعد از رادیوتراپی، از ماساژ دادن، خراشیدن، ضربه زدن، تراشیدن، خاراندن و … محل مورد نظر پرهیز کنید.

3- اجازه ندهید موادی مانند عطر، الکل، مواد ضد تعریق، فلزات مختلف و … به پوست بدن شما برخورد داشته باشد.

4- مراقب باشید که مواد خیلی سرد و خیلی گرم را به محل مورد نظر نزنید. به طور مثال مراقب کیسه یخ، آب داغ، پتوی برقی، لامپ و …. باشید.

5- از لباس های نخی و راحت استفاده کنید تا لباس به پوست شما نچسبد.

اشتراک گذاری این مقاله

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

13 + 16 =

عوارض-رادیوتراپی
آنچه می خوانید